آیا هومیوپاتی پایه علمی ندارد؟
برای پاسخ به این سوال بهتر است از خود بپرسیم علم چیست؟ چه چیزی علمی است و چه چیزی جزو علوم محسوب نمی شود؟
بنا به روایت فلاسفه علم آن چیزی که ابطال پذیر باشد، یک گزاره علمی محسوب می شود. این بدان معناست که تنها جملاتی که بتوان با آزمایشی آنها را رد یا تایید کرد جنبه علمی دارند و مابقی جملات و ادعا ها علمی نیستند. به طور مثال گزاره های دینی و اعتقادی هیچکدام علمی نیستند. چراکه ذهن بشر قادر به طراحی آزمایشی برای اثبات یا رد آنها نیست.
حال طبق این تعریف ایا می توان گفت که هومیوپاتی غیر علمی است؟
در اینجا مرروی بر تاریخ هومیوپاتی، خالی از لطف نیست. هانمان جوان در زمان فارغ التحصیلی از دانشکده پزشکی شهر ... آلمان دنبال برای ارتقاء دانش و البته کسب درآمد شروع به ترجمه متون داروسازی می کند. او قبل از شروع درس طبابت با داروهای گیاهی آشنایی داشت و طبیعتا می دانست به سراغ کدام کتاب برود.
اولین گیاهی که نظرش را جلب می کند درخت سنکونا یا همان "گنه گنه" بود. در ذیل خصوصیات داروی این درخت نوشته شده بود این گیاه ضد مالاریاست چون تلخ و قابض است. این جمله هانمان جوان را به فکر فرو برد. آیا هرچیز تلخی می تواند مالاریا را درمان کند؟
پاسخ سوال هوشمندانه او در هیچ کتابی یافت نشد. این بود که هانمان را وا داشت برای اثبات یا رد مدعای خود یک آزمایش علمی ترتیب دهد. اینجا بود که یکی از نخستین آزمایشات علمی قرن حاضر طراحی شد. فرضیه او این بود که این گیاه نمی تواند صرفا چون تلخ است، مالاریا را درمان کند بلکه باید تاثیر خاصی روی بدن ما داشته باشد که با کمک این تاثیر بتوان خواص درمانی آنرا توجیه نمود. این بود که او پوست درخت گنه گنه را به مقدار زیادی خورد و علائم ایجاد شده را روی بدن خود مشاهده نمود.
نتایج عجیب و دور از انتظار بود. گنه گنه سبب تب و لرزهای دوره ای به دنبال ضعف شدید شد. او بعدها توانست با تکرار آزمایش خود روی تعداد زیادی از گیاهان دارویی نظریه مشابهت را ارائه کند.
آری او توانسته بود با طراحی یک ازمایش علمی نشان دهد که "مشابه مشابه را درمان می کند."
خب حالا نوبت شماست که به این سوال جواب دهید:
آیا هومیوپاتی پایه علمی ندارد؟
دکتر مهرداد اخوان بهبهانی